Op weg naar de eerste communie
Zondag 23 mei 2010. Het Hoogfeest van Pinksteren. In onze Sint-Pius X-kerk
naar jaarlijkse (heerlijke) traditie: Het Eerste Communiefeest.
We zijn eens gaan speuren naar hoe kinderen op deze viering worden voorbereid.
Hoofdrolspelers daarin (uiteraard de kinderen) maar vooral Juffrouw Pat en
Meester Martin. We gingen ze even opzoeken in ons kerkgebouw zelf, in volle
“repetitie” voor het grote gebeuren.
)
)
)
)
)
)
Juffrouw Pat en Meester Martin
Zij zijn al jaren present in die lange voorbereiding naar de Eerste Communie
toe. Anders dan bij de Plechtige Communie, waar de voorbereiding, via de
catecheten, zuiver parochiaal verloopt, is het bij de Eerste Communie de
Sint-Pius X-school die de voorbereiding op zich neemt.
De Sint-Pius X-school, dat zijn dan concreet, de leerkrachten van het eerste
leerjaar: Juffrouw Pat en Meester Martin. Zij zijn het die het hele
voorbereidingstraject uitbouwen. Dit jaar kregen zij de welgekomen hulp van
Juffrouw Lien uit Marke, laatstejaarsstudente aan de lerarenopleiding van het
Hoger Instituut Artevelde-Gent. Zij volgt een luisterstage. Kan er uiteraard
heel wat opsteken van die twee ervarene leerkrachten en kan zelf een handje
toesteken. Goede hulp is altijd welkom.
Het voorbereidingstraject
Dit jaar zijn er drie-en-twintig communicanten. Een flinke lichting dus. De
opgang naar de viering start intensief in de catecheselessen, minimaal zes weken
voor Pinksteren. Zeg maar, onmiddellijk na de Paasvakantie. In de
catecheselessen wordt voornamelijk de nadruk gelegd op de liturgische delen van
de Eucharistieviering: het Welkom, de Woorddienst, de Tafeldienst, de Zegen en
de Zending.
Die uitleg van de Eucharistieviering wordt duidelijk gelinkt aan de leefwereld
van het kind. De Heilige Mis wordt vergeleken aan een plechtige viering bij de
kinderen thuis: Precies zoals moeder (en vader!) alles piekfijn in orde maakt
voor het hartelijke welkom van de gasten, zo gebeurt dit ook in de kerk bij de
Eucharistieviering. Bij dit welkom en de ontvangst worden mooie zinvolle woorden
gesproken: de Woorddienst. Daarin wordt gezegd waarom mensen hier samen zijn en
met welk doel. Iedereen is vriendelijk en joviaal, want bij een feest hoort geen
ruzie. Daarna gaan de mensen aan de prachtig versierde tafel, waar spijs en
drank wordt aangeboden. Zo ook op het altaar. We benaderen de essentie, de kern
van de Tafeldienst: de consecratie en de communie. Voor de kinderen uiteraard
het religieuze hoogtepunt van hun Eerste Communiefeest. Jullie merken het: het
is niet zomaar een eendaagse samenkomst in de kerk. De viering wordt geduid in
de leefwereld van het kind en in de religieuze dimensie ervan. Er mag hartelijk
gevierd en gefeest worden, maar het moet zin- en betekenisvol zijn.
De laatste week voor de Eerste Communie wordt er duchtig geoefend in de Kerk
zelf. Wij waren er bij op maandag en het was opvallend hoe ernstig de
communicantjes-in-spe die inoefening opnamen. Uiteraard was het niet de eerste
maal dat zij in contact kwamen met de kerksfeer. Er waren reeds de
instapvieringen.
De Instapvieringen
De eerste echte instap had reeds plaats op Witte Donderdag. Jullie herinneren
jullie wel de foto’s in Kerk en Leven van de feestelijk getooide Avondmaaltafel,
verticaal opgesteld in de middenbeuk van de Kerk. De eerste communicanten van de
federatie Sint-Amandus beleefden op “een echte wijze” het Witte
Donderdaggebeuren: de instelling van de Heilige Eucharistie. Toen waren ook de
eerste communicanten van de Sint-Elooisparochie erbij met Meester Pol. De Eerste
Communie in Sint-Elooi heeft ondertussen al drie weken geleden plaats gehad.
Een tweede instapviering was op Moederdag en viel samen met de dankviering van
de Vormelingen. Moederdag is in de leefwereld van kinderen van zeven jaar een
gezegende dag om aanvoeling te krijgen met het Misgebeuren. Het was ten andere
opvallend hoe spontaan en geestdriftig onze drie-en-twintig communicanten
deelnamen aan deze viering. In verbondenheid met hun aanwezige moeders en
vaders, oma’s en opa’s.
Brakel
Elk jaar, vlak voor het Communiefeest, gaan de leerlingen van het eerste
leerjaar voor drie dagen naar Brakel. Zij zijn er, samen met Juffrouw Pat en
Meester Martin te gast in de kinderboerderij Diggie. Ook daar wordt aan de
voorbereiding gewerkt. Vooral het lied primeert er. En jullie weten het,
Juffrouw Pat en gitarist Meester Martin, zouden “een kei” aan het gezang
krijgen. De liedjes voor het communiefeest worden daar duchtig en speels
ingeoefend. Muziek maakt immers blij en los van hart. Muziek is de medicijn van
het hart en de geest, ook voor deze kleinen.
Priester Geert, die regelmatig in de klas aanloopt tijdens de catecheselessen,
komt ook elk jaar een dag naar de Diggie-hoeve in Brakel. Ook daar wordt op een
ontspannende wijze catecheseles gehouden.
Het is al bij al een meer dan degelijke gestoffeerde voorbereiding naar de grote
dag toe. Voor deze kinderen is “de Eerste Communie” dus zoveel meer dan feest
vieren en geschenkjes krijgen. Dat komt ook bij zulk een dag, uiteraard. Hoe
velen onder ons denken nu nog altijd niet in flitsen terug aan deze lang
vervlogen dag. Bij mij was het 1945. Precies bij het einde van Wereldoorlog II.
In het Sint-Amandscollege. En… vele herinneringen zijn nog gaaf. Ik zie mij nog
plechtig van de Van Dycklaan schrijden met mijn ouders (te voet uiteraard) naar
de Proosdijstraat waar de kapel van het college was gelegen… Want, jawel, ook de
ouders spelen een grote rol in dit voorbereidingsproces.
Betrokkenheid van de ouders
De ouders worden uitgenodigd voor een infovergadering. Niet alleen zo maar over
outfit en vele plezante praktische uitzichten van zulk een feest. Ook over de
inhoudelijkheid ervan. Ouders blijven immers ook in religie, de onontbeerlijke
coaches van hun kinderen. Zij zijn er als veilige onderstut en omkadering van
het hele gebeuren. De leidende geloofwaardigheid voor hun kind.
De communicanten krijgen ook heel regelmatig hun didactisch boekje mee naar
huis. De linkerbladzijde wordt instructief ingevuld in de klas in de
catecheseles. De rechter bladzijde moet thuis worden ingevuld, zodanig dat de
ouders het hele leerproces kunnen mee lezen en mee volgen. Een ideaal bindmiddel
tussen school, gezin en kerk. Een noodzakelijk teamgebeuren voor deze eerste
echte instap in de religieuze levenssfeer.
Een hartelijk dank
Wanneer jullie deze regels lezen is het Eerste Communiefeest reeds drie dagen
voorbij. Het is derhalve dan ook meer dan passend gemeend dank te zeggen aan Pat
en Martin, aan Priester Geert en aan allen die aan de voorbereiding en de
uitvoering van dit feest hebben meegewerkt. Ook de ouders verdienen een grote
dank en een grote bos proficiats. Zonder hun interesse, medeleven en medevoelen,
was deze dag niet mogelijk geweest.
In een volgende bijdrage krijgen jullie er alles over in woord en beeld.
Tot dan.