Een tweede voorsmaakje

Jullie kregen verleden week een voorgerecht aangeboden op het boek van priester Chris Depaepe. Het wordt een heel serieus menu. Want nu krijgen jullie een tweede voorgerecht en later dan nog een exquise soep. De echte hoofdschotel krijgen jullie dan in maart 2009. Bij de officiële verschijning van het boek 50-jaar Sint-Pius X-parochie. Het dessert zal dan jullie lectuur van het boek zijn.
Vandaag waden wij nog stevig door de voorgeschiedenis van onze parochie.

De Pré-historie

‘De verdere uitbouw van de wijk werd geremd door het uitbreken van de oorlog 1914-1918. Na de vijandelijkheden veranderde het gebied vlug van uitzicht. Het Koning Albertpark verving de verwezen vuilnisbelt, in de volksmond “de vettekaaie” geheten. Ook ontstonden kleine groep woningen aan “De Samenkomst”, in de Iepersestraat en rond de herberg “Prins Boudewijn” vooral in de richting van de Koolkappersstraat. Langs de “Cuerenschen Teysweg” trok men in 1923 huizen op tussen de Simon Stevinstraat en het Peter-Pauwel Rubensplein zonder de verkaveling van het gebied af te wachten. Nog vóór het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog geraakten de Simon Stevinstraat, een deel van de Edgar Tinellaan en de A. Van Dycklaan, evenals de westkant van het Peter Pauwel Rubensplein stilaan toegebouwd. Tot aan het begin van de oorlog gingen de verkaveling en de bouw verder in de richting van de gemeente Kuurne. De jaartallen, aangebracht in de macadambekleding van sommige straten, bewijzen het. De Koning Leopold III-laan kon worden opengesteld tussen de Groeningebrug en de Kuurnsesteenweg. De plechtige inhuldiging was gepland voor 12 mei 1940. Er was ondermeer een wielercriterium voorzien waaraan de beste beroepsrenners zouden deelnemen. Wegens de uitgebroken vijandelijkheden ging de plechtigheid niet door. Engelse troepen met afweergeschut stonden langs de laan opgesteld. Op 23 mei namen de Belgische soldaten stellingen in langs de Leie en legden loopgraven aan. Hun bevelen ontvingen ze van de commando-post in de villa ‘Leieroosje’ die nu nog op de hoek van de A. Van Dycklaan en de St.-Elooisdreef staat. Op die dag vloog de Groeningebrug in de lucht. In de nacht van 24 op 25 mei legden de aanvallers een pontonbrug tussen de Wikings en de Koning Leopold III-laan. In het gevecht dat daarop volgde sneuvelden Belgische soldaten op het grondgebied van onze parochie.
Tot 18 maart 1944 bleef onze wijk verder van onheil gespaard. Op die dag kwamen heel wat brandbommen neer, uitgeworpen door een voorbijtrekkend geallieerd vliegtuig. Vooral op het Koning Albertpark en de Brugsesteenweg ontstonden branden en werd er veel schade aangericht. Tot leniging van de woningnood, ontstaan door de grote luchtaanvallen van 26 maart, 10 mei en 21 juli 1944, bouwde men op het P.P. Rubensplein in 1945/46 tien noodwoningen. Ze verdwenen gedurende de jaren 1957 en 1958.

Na de oorlog

Dan gingen de verkavelingen verder en werd de woningbouw voortgezet. Ook trok men de Koning Leopold III-laan door tot aan de Brugsesteenweg.
Een Luikse oudstrijdersvereniging schonk aan het stadbestuur een gedenksteen met het verzoek die te plaatsen op de plaats waar in 1940 gevecht werd geleverd. De inhuldiging van die steen ging door op 25 mei 1947 aan het kruispunt van de Koning Leopold III-laanen de Jacob van Maerlantstraat. Sedert 1957 staat hij op het Koning Albertpark naast het definitieve Leiemonument dat een werk is van de beeldhouwer A. Courtens. De Koning Leopold III zit te paard tussen afgevaardigden van de verschillende wapens van het leger aan de voet van een hoge zuil. Links van de zuil is een boogvormige muur naar de Leie gericht met daarop de woorden van de Koning Leopold III: “België verwacht van U dat gij zijn vaandel eer zult aandoen. Wat er ook moge gebeuren mijn lot zal het uwe zijn. Onze zaal is rechtvaardig en rein. De voorzienigheid zal ons helpen. Leven België. 28.5.1940”. Voor deze muur staan negen praalkisten met de wapenschilden van de negen provinciën, symbool van eenheid in de strijd. Het monument vereeuwigt het offer van allen die stierven in de oorlog. Op 23 mei 1954 legde Koning Boudewijn de eerste steen en op 26 mei 1957 werd het in zijn tegenwoordigheid plechtig ingehuldigd.

Twee foto’s

Totdaar het tweede voorgerecht. Jullie krijgen er ook nog twee foto’s bij van de stoomtram Kortrijk-Aarsele uit 1925. En van de laatste dag van de spoorauto. In de volksmond ‘het mazoutje’ genoemd. Dit ‘mazoutje’ bleef op het grondgebied van onze parochie doorrazen tot 1955. Hierbij de afscheidsfoto uit de verzameling van wijlen Andre Vanoutryve (vader van Luc Vanoutryve en Monique Verhenne uit de Gouden Riverlaan).